Ангилал

Дэлхийн сонгодог

Аймшгийн уран зохиол XIX зууны эцэс, XX зууны эхээр өнөөгийн хэлбэрээ олсон. Эдгар Аллан По сэтгэл зүйн аймшгийн дүрмийг тогтоож, М. Р. Жеймс эрдэмтний тэмдэглэлийн хэлбэрийг нэвтрүүлж, Лафкадио Хёрн япон кайданг барууны уншигчид хүргэж, Амброз Бирс "харагдахгүй зүйл"-ийн ойлголтыг нэвтрүүлсэн. Эдгээр зохиолын нэлээд хэсэг өнөөдөр нийтийн өмчид шилжсэн бөгөөд хүн төрөлхтний хамтын өв болсон. Энэ цувралд бид зөвхөн зохиогчийн эрхийн хугацаа дууссан, нийтийн өмчид найдвартай шилжсэн бүтээлүүдийг сонгодог. Одоо амьд зохиолчийн бүтээл, эсвэл эрх нь хүчинтэй хэвээр байгаа ямар ч зохиолыг бид орчуулж, "жаахан өөрчилж" нийтлэхгүй. Энэ бол хатуу редакцын бодлого бөгөөд платформын оршин тогтнох нөхцөл. Түүх бүрийн доор эх зохиолын нэр, эх зохиогч, эх сурвалжийн холбоос, лицензийн төрөл, монголчлолын түвшин бүхий блок эвхэгдэхгүй байдлаар байнга харагдана. Монголчлолын түвшин гэдэг нь бидний хамгийн чухал тэмдэглэгээ. "Үнэн зөв орчуулга" бол эх бичвэрийг үг үсгээр дагасан хувилбар. "Монголчилсон" бол хэмжих нэгж, өдөр тутмын зүйлсийг ойртуулсан боловч нэр, газар хэвээр үлдсэн хувилбар. "Дахин өгүүлсэн" бол сэдэв, бүтцийг авч монгол орчинд бүрэн шинээр бичсэн хувилбар бөгөөд энэ тохиолдолд гарчигт "аль зохиолоос сэдэвлэснийг" заавал бичдэг. Энэ цувралын түүхүүд ихэвчлэн сүүлчийн хэлбэрээр гардаг: учир нь По-гийн Балтимор биш, Дундговийн шөнө монгол уншигчид илүү ойр байдаг. Энэ хэсэг бидний хувьд нэр төрийн ажил. Сонгодог зохиолын бүтэц яагаад зуун жилийн дараа ч ажилласаар байгааг ойлгох нь монгол аймшгийн зохиолыг хөгжүүлэх хамгийн богино зам. Хэрэв та эх зохиолыг уншаагүй бол — блокод байгаа холбоосыг дарж эх хувилбарыг нь бас уншаарай. Тэр нь ч бас үнэгүй.